Onze mensen

Uitspraak Hoge Raad: Mediationclausule bindend?

Uitspraak Hoge Raad: Mediationclausule bindend? 525 400 Ekelmans Advocaten
Blog mediation afbeelding (500 x 400 px) (71)
Leestijd: 2 minuten
Lesedauer: 2 Minuten
Reading time: 2 minutes

Mediation draait om vrijwilligheid, maar is de mediationclausule in een overeenkomst tussen professionele partijen bindend? Advocaat Anne-Mieke Dumoulin-Siemens behandelt deze vraag in haar blog aan de hand van een recente uitspraak.

Advocaat-generaal de Bock betoogt in een advies aan de Hoge Raad dat een mediationclausule bindend is. Anne-Mieke besprak dit advies in een eerder verschenen blog. Inmiddels deed de Hoge Raad uitspraak en nuanceert dit advies. De Hoge Raad oordeelt dat een mediationclausule niet altijd bindend is maar ook een niet-verplichtend karakter kan hebben. Het gaat erom wat partijen hierover hebben afgesproken. Dat moet blijken uit de bewoordingen van de mediationclausule en uit de betekenis die partijen aan de mediationclausule mochten toekennen. Kortom, het gaat om de uitleg van de mediationclausule.

Uitleg van de mediationclausule

Het resultaat van die uitleg heeft wel consequenties. Als in de mediationclausule geen bindende verplichting besloten ligt, kunnen partijen direct naar de rechter stappen en de afspraak over mediation negeren. Als de mediationclausule een bindend karakter heeft, zijn partijen verplicht eerst een mediationtraject te starten voordat zij een gerechtelijke of arbitrale procedure beginnen. En wat als één van de partijen al naar de rechter is gestapt en de andere partij zich beroept op de bindende mediationclausule? Dan kan de rechter de behandeling van de zaak aanhouden en partijen gelegenheid geven mediation te starten. De rechter is echter niet verplicht de zaak aan te houden. Bijvoorbeeld wanneer de rechter meent dat de zaak te spoedeisend is of mediation zinloos lijkt, kan de rechter besluiten de behandeling toch voort te zetten.

Het gaat om de formulering  van de mediationclausule

Wat is de afdronk van de uitspraak van de Hoge Raad? In menige onderhandeling is de bepaling over mediation en de bevoegde rechter de sluitpost in de overeenkomst. Er is weinig aandacht voor de mediationclausule: deze wordt gezien als een standaardbepaling. Niets is minder waar. De uitspraak van de Hoge Raad toont dat partijen tijdens de onderhandelingen ook moeten nadenken over de vraag of zij in geval van onenigheid wel mediation willen en hoe bindend zij de afspraak over mediation willen maken. Als je in onderhandeling bent, vraag dan de opsteller van de overeenkomst om advies.

 

Meer weten over (internationale) contracten?

Het opstellen van een goed contract is maatwerk. Ondernemers onderschatten helaas te vaak het belang van een goed contract, totdat men eens door schade en schande wijzer is geworden. Ieder contract bergt risico’s in zich. Ons team maakt deze op pragmatische wijze inzichtelijk en beheersbaar.

Auteur

Anne-Mieke Dumoulin-Siemens is specialist ondernemingsrecht en privacyrecht. Zij is een kundige gesprekspartner voor (internationale) commerciële ondernemingen en non-profit organisaties. Cliënten waarderen haar juridische adviezen vanwege de praktische en commerciële uitvoerbaarheid ervan.

WAM-polis: Wie is bestuurder van een auto? Hoge Raad stelt vragen aan het HvJ EU in een zaak over een ‘handremtrekker’

WAM-polis: Wie is bestuurder van een auto? Hoge Raad stelt vragen aan het HvJ EU in een zaak over een ‘handremtrekker’ 591 450 Ekelmans Advocaten
Blog auto afbeelding (500 x 400 px) (70)
Leestijd: 4 minuten
Lesedauer: 4 Minuten
Reading time: 4 minutes

De Hoge Raad heeft 5 juli 2024 vragen gesteld aan het Hof van Justitie van de EU over de uitleg van het begrip ‘bestuurder’ in Europese regels over de WAM-verzekering. In deze zaak voert advocaat Marieke van der Keur de cassatieprocedure namens de WAM-verzekeraar.

HR 5 juli 2024, ECLI:NL:HR:2024:1022, Hoge Raad, 23/00813 (rechtspraak.nl)

Wat is er gebeurd?

Tijdens een rit van een aantal vrienden in een personenbusje trekt een passagier plotseling aan de handrem. Het busje raakt in een ongecontroleerde slip en botst tegen een pilaar. De persoon achter het stuur raakt ernstig gewond. Hij eist schadevergoeding van de WAM-verzekeraar van het busje.

De Nederlandse wet & de Europese WAM-richtlijn

Volgens art. 4 lid 1 WAM hoeft de verzekeraar géén dekking te bieden voor de schade van “de bestuurder” van het motorrijtuig dat het ongeval heeft veroorzaakt. Dit wetsartikel is een uitwerking van de WAM-richtlijn, die deze ene uitzondering op de verplichte WAM-dekking mogelijk maakt.

Deze zaak draait dan ook om de vraag of de persoon achter het stuur ‘de hoedanigheid van bestuurder’ verloor, toen de inzittende plotseling de handrem aantrok en de auto daardoor onbestuurbaar werd.

Uitspraak rechtbank en hof

De rechtbank oordeelde in het voordeel van de persoon achter het stuur. Deze kon ná het aantrekken van de handrem de auto feitelijk niet meer besturen: hij kon de rijrichting en snelheid van de auto niet langer bepalen. De persoon achter het stuur was daarom op dat moment géén ‘bestuurder’ meer. Volgens de rechtbank moest de WAM-verzekeraar dus dekking bieden.

Het hof oordeelde anders. Volgens het hof is de persoon achter het stuur steeds bestuurder gebleven: hij had op de bestuurdersstoel plaatsgenomen, hij had het busje in beweging gezet en de snelheid en rijrichting bepaald. Hij hield niet op bestuurder te zijn, enkel doordat een ander óók een bestuurdershandeling uitvoerde door aan de handrem te trekken.

Tegen deze uitspraak is cassatie ingesteld.

Advies advocaat-generaal (A-G): ‘acte clair’

De A-G adviseerde de Hoge Raad eerder de uitspraak van het hof te vernietigen. Volgens de A-G is wel duidelijk, dat de persoon achter het stuur ophoudt ‘bestuurder’ te zijn, als hij door toedoen van een passagier niet langer ‘controle’ over de auto kan uitoefenen.

Volgens de A-G is niet van belang of de inzittende opzettelijk de besturing overneemt of dat hij de persoon achter het stuur per ongeluk de besturing ontneemt. Denk aan een bijrijder die per ongeluk met een krant de bestuurder het zicht op de weg ontneemt, een inzittende die bij het opendraaien van een thermoskan hete koffie over de persoon achter het stuur knoeit of hem per ongeluk een elleboogstoot geeft, waardoor de bestuurder schrikt en de macht over het stuur verliest. Ook in die gevallen is de bestuurder geen bestuurder meer.

Volgens de A-G is dat een acte clair, dus ‘een kat in het bakje’. De A-G betrekt daarbij hoe in België over dit WAM-vraagstuk wordt geoordeeld in de civiele rechtspraak. Daar is men bestuurder zolang men ‘meesterschap’ ook wel ‘maîtrise’ in het Frans, over de auto heeft. Verliest de bestuurder die maîtrise op enig moment door toedoen van een inzittende, dan is hij geen bestuurder meer.

Uitspraak Hoge Raad

De Hoge Raad kijkt anders tegen de zaak aan dan de A-G. Volgens de HR is niet duidelijk wanneer een bestuurder ophoudt bestuurder te zijn.

De HR overweegt dat het begrip ‘bestuurder’ in de WAM uitgelegd moet worden conform Europese regels over de WAM-verzekering. Het Hof van Justitie van de EU heeft in verschillende uitspraken over die regels gewezen op het belang van de bescherming van inzittenden. De vraag is of art. 12 lid 1 van de WAM-Richtlijn 2009/103 zo moet worden uitgelegd, dat de WAM-verzekering aansprakelijkheid moet dekken voor de schade van de (aanvankelijke) bestuurder wanneer een inzittende ingrijpt in de besturing van het motorrijtuig en daardoor een ongeval plaatsvindt.

Een tweede vraag is of nog andere omstandigheden relevant zijn voor de vraag of iemand de hoedanigheid van bestuurder heeft verloren, zodat hij als inzittende aanspraak kan maken op dekking onder de WAM. Denk aan de vraag of de inzittende zich opzettelijk met de besturing bemoeide of niet.

De Hoge Raad heeft deze vragen aan het Hof van Justitie van de EU gesteld.

Vervolg

De Hoge Raad wacht eerst de beantwoording van zijn vragen door het Europees Hof af. Daarna zal de Hoge Raad met inachtneming van deze antwoorden definitief uitspraak doen.

Meer weten over cassatie?

Voert u een procedure in hoger beroep en verwacht u dat de zaak  bij de Hoge Raad zal komen? Dan is het slim om nu alvast advies in te winnen bij een cassatie-advocaat over uw kans van slagen als u uw zaak voorlegt aan de Hoge Raad.

Ekelmans Advocaten heeft een hoog aangeschreven cassatiepraktijk. De betrokkenheid van onze advocaten leidt geregeld tot belangwekkende arresten van de Hoge Raad.

Onze advocaten Cassatie en Expert Litigation zijn procesrechtelijke experts, die de grote lijnen inzichtelijk maken en in de finesses scherpte brengen.

We verzenden ook een nieuwsbrief Civiele Procespraktijk naar onze contacten. Interesse? Dan ontvangen we graag uw inschrijving.

Marieke van der Keur is een ervaren cassatieadvocaat. Daarnaast staat zij advocaten bij in beroepsaansprakelijkheidszaken. Ook adviseert zij advocaten als ‘lawyer-to-lawyer’, bijvoorbeeld in complexe of principiële zaken waarin partijen tijdig op een cassatie willen voorsorteren.

Een recht op vrije artsenkeuze in het buitenland?

Een recht op vrije artsenkeuze in het buitenland? 525 400 Ekelmans Advocaten
Blog afbeelding paaltjes (500 x 400 px) (67)
Leestijd: 2 minuten
Lesedauer: 2 Minuten
Reading time: 2 minutes

Verplicht het EU-recht een zorgverzekeraar de kosten te vergoeden van geplande zorg in een EU-land? Advocaat Jan Ekelmans bespreekt deze uitdagende vraag  aan de hand een arrest over een verzekerde met een naturapolis die is behandeld door een buitenlandse zorgaanbieder waarmee zijn verzekeraar geen contract heeft.

In het vakblad Aansprakelijkheid, Verzekering & Schade (AV&S) 2024/16 schreef advocaat Jan Ekelmans een annotatie over het recht op vrije artsenkeuze in het buitenland. Jan bespreekt in zijn noot het arrest van de Hoge Raad over een verzekerde met een naturapolis die is behandeld door een buitenlandse zorgaanbieder waarmee zijn verzekeraar geen contract heeft. Verplicht het EU-recht een zorgverzekeraar de kosten te vergoeden van geplande zorg in een EU-land?

Ook gaat hij in op het niet in de wettekst vastgelegde hinderpaalcriterium en besteedt hij aandacht aan de vraag of een zorgverzekeraar naar Nederlands recht een vrije artsenkeuze moet bieden onder een naturaverzekering of een restitutieverzekering.

De annotatie gaat in op de  uitdagende vraag hoe zorgverzekeraars invulling mogen geven aan hun rol de kosten van de gezondheidszorg te beheersen en of zij de vrijheid van hun verzekerden mogen beperken een eigen zorgaanbieder te kiezen ten laste van de zorgverzekering.

Meer weten over verzekeren in de zorg?

Het terrein van de zorgverzekering is turbulent en behelst veel verschillende partijen: zorgaanbieders, uw verzekerden en de overheid vragen uw aandacht. Uw organisatie is daarop ingericht. U doet een beroep op ons om vlot en doelgericht kansen te verwezenlijken, risico’s te elimineren en/of te verkleinen. Wij kennen uw markt, spreken uw taal en beschikken over de expertise om snel en to the point met u mee te denken en te adviseren.

Auteur

Jan Ekelmans is een autoriteit op het gebied van verzekeringsrecht in Nederland. Hij is ruim dertig jaar advocaat op het snijvlak van ondernemingsrecht, aansprakelijkheid en verzekeringen. Jan is slim en snel van begrip. Hierdoor doorziet hij vlot de kern van het probleem. Doordat hij zaken vanuit verschillende perspectieven benadert, weet hij bij te dragen aan oplossingen waar zijn cliënten echt iets aan hebben.

Is een stichtingsbestuurder rechtsgeldig gedechargeerd ondanks het bestaan van een tegenstrijdig belang?

Is een stichtingsbestuurder rechtsgeldig gedechargeerd ondanks het bestaan van een tegenstrijdig belang? 525 400 Ekelmans Advocaten
stichtingsbestuurder rechtsgeldig gedechargeerd
Leestijd: 2 minuten
Lesedauer: 2 Minuten
Reading time: 2 minutes

In het vakblad Jurisprudentie in Nederland (JIN) 2024/11 schreef advocaat Anne-Mieke Dumoulin-Siemens een annotatie over een zaak die gaat over de klassieke kwestie van een stichtingsbestuurder die (onbedoeld) zijn statutaire hand overspeelt. Anne-Mieke gaat in haar noot in op de vraag of de stichtingsbestuurder rechtsgeldig is gedechargeerd ondanks het bestaan van een tegenstrijdig belang.

Uitspraak Gerechtshof Den Haag van 28 november 2023: ECLI:NL:GHDHA:2023:2255

Een statutair bestuurder van Stichting Het Peuterhuis tracht in rechte te ontkomen aan terugbetaling van vergoedingen die hij aan zichzelf heeft uitgekeerd. Is de statutair bestuurder rechtsgeldig gedechargeerd ondanks het bestaan van een tegenstrijdig belang?

Meer weten over bestuurdersaansprakelijkheid?

Ekelmans Advocaten is gespecialiseerd in het verlenen van rechtsbijstand aan bestuurders en commissarissen. Zo staan wij regelmatig, al dan niet in opdracht van D&O-verzekeraars, bestuurders en commissarissen bij die persoonlijk worden aangesproken (of dreigen te worden aangesproken) tot betaling van schadevergoeding. Ook adviseren wij D&O-verzekeraars ook over dekkingskwesties.

Auteur

Anne-Mieke Dumoulin-Siemens is specialist ondernemingsrecht en privacyrecht. Zij is een kundige gesprekspartner voor (internationale) commerciële ondernemingen en non-profit organisaties. Cliënten waarderen haar juridische adviezen vanwege de praktische en commerciële uitvoerbaarheid ervan.

Een overzicht van de pensioenrechtspraak en ontwikkelingen uit het afgelopen jaar

Een overzicht van de pensioenrechtspraak en ontwikkelingen uit het afgelopen jaar 525 400 Ekelmans Advocaten
Blog afbeelding (500 x 400 px) (14)
Leestijd: < 1 minuut
Lesedauer: < 1 Minute
Reading time: < 1 minute

De pensioenwereld is in de ban van de grote pensioenhervorming op grond van de Wet toekomst pensioenen die op 1 juli 2023 in werking is getreden. De belangrijkste aspecten van de Wtp komen in  deze jaarlijkse Kroniek Pensioenrecht aan de orde. Advocaat Mark van Benthem leverde een bijdrage aan dit overzicht met de belangrijkste ontwikkelingen in het pensioenrecht rond wetgeving, beleid en rechtspraak van het afgelopen jaar.

De Kroniek Pensioenrecht 2023 is verschenen in het Advocatenblad editie 4 van 2024 en tot stand gekomen door Mark van Benthem, Bastian Bodewes, Annemiek Cramer, Jan Aart van de Hoef en Wim Thijssen.

In deze editie lees je o.a. over de wetgeving en beleid, denk aan:

Pensioenovereenkomsten onder de Wet toekomst pensioenen
Invaren
Eerbiedigende werking
Transitieplan
Procesrechtelijke aspecten van de Wet toekomst pensioenen

Ook de rechtspraak komt aan de orde, onderwerpen die aan bod komen zijn:

Wijziging van de pensioenovereenkomst
Verplichtingen uit uitvoeringsovereenkomst
Toeslagverlening
Verplichte aansluiting bij een bedrijfstakpensioenfonds
Vrijstelling van verplichte deelneming aan een bedrijfstakpensioenfonds
Advies- en informatieplichten
Pensioen en scheiding
EU-recht

Auteurs

Mark van Benthem is gespecialiseerd in het arbeidsrecht en medezeggenschapsrecht en staat voornamelijk (inter)nationale ondernemingen, bestuurders en ondernemingsraden bij.

Kom je ook naar de Ekelmans voorjaarsbijeenkomst Bouw & Verzekering in de praktijk?

Kom je ook naar de Ekelmans voorjaarsbijeenkomst Bouw & Verzekering in de praktijk? 694 531 Ekelmans Advocaten
Renovatie Binnenhof
Leestijd: 2 minuten
Lesedauer: 2 Minuten
Reading time: 2 minutes

Op donderdag 30 mei organiseren we de Ekelmans voorjaarsbijeenkomst ‘Bouw & verzekering in de praktijk’. Inclusief rondleiding, uitreiking boek ‘Bouwrecht in kort bestek’ en interactieve presentatie, waarbij de bouw- en verzekeringspraktijk samen komen en een borrel met vakgenoten. Meld je nu aan!

Programma

14.20 uur | Ontvangst (locatie: Plaats 22, Den Haag)

14.30 uur | Rondleiding informatiecentrum Binnenhof Renovatie
We duiken met een gids in de 800 jaar bouwgeschiedenis, met een blik op de toekomst.

15.45 uur | Interactieve sessie ‘Bouwen in de praktijk’
Menno Frequin van bouwbedrijf Burgy vertelt o.a. over het renovatieproject Eerste kamer en Raad van State aan het Binnenhof.

16.15 uur | Borrel met vakgenoten
Je ontvangt een exemplaar van de geheel vernieuwde uitgave van het boek ‘Bouwrecht in kort bestek’. Advocaat Frank Schaaf en advocaat Jessica Roos schreven het hoofdstuk ‘Verzekeren in de bouw’. Tijdens de borrel vertellen zij je hier graag meer over.

Na afloop van deze bijeenkomst ontvang je ook een toegangsticket voor een échte rondleiding op het Binnenhof op de Dag van de Bouw op zaterdag 8 juni a.s. 

Casus uit de praktijk: renovatie Binnenhof

Rondleiding

We starten de middag op een steenworp afstand van het Binnenhof. Tijdens een rondleiding in het informatiecentrum Binnenhof Renovatie komen we meer te weten over de voortgang van deze grote en unieke renovatie, de archeologische vondsten op het Binnenhof en de 800-jarige geschiedenis van het complex.

Interactieve sessie ‘Bouwen in de praktijk’

Gastspreker Menno Frequin vertelt meer over bouwen in de praktijk. Welke maatregelen (kunnen) worden getroffen om schades te voorkomen, voorafgaand aan (en tijdens) de bouwwerkzaamheden in het algemeen? Wat zijn mogelijke gevolgen van schades op het verdere verloop van het bouwproces?
En wat komt er kijken bij de afhandeling van dergelijke schades?

Verzekeren in de bouw

Advocaat Frank Schaaf en advocaat Jessica Roos gaan in het hoofdstuk ‘Verzekeren in de bouw’ uit het boek ‘Bouwrecht in kort bestek’ in op het belang van verzekeren in de bouw. Ook bespreken zij de juridische aspecten van de verzekeringsovereenkomst. Meer specifiek gaan zij in op de – voor de bouw relevante – verzekeringsproducten, zoals de Constructie All Risk (CAR) verzekering, de Bouw Ontwerp Verzekering (BOV) en de Ontwerp Verzekering voor Opdrachtgevers (OVO).

Beslissing hof dat TUI met vakbond FNV moet onderhandelen over een cao voor haar cabinepersoneel blijft in stand

Beslissing hof dat TUI met vakbond FNV moet onderhandelen over een cao voor haar cabinepersoneel blijft in stand 525 400 Ekelmans Advocaten
TUI cabinepersoon FNV
Leestijd: 3 minuten
Lesedauer: 3 Minuten
Reading time: 3 minutes

De beslissing van het hof dat TUI met vakbond FNV moet onderhandelen over een cao voor haar cabinepersoneel blijft in stand. Dat heeft de Hoge Raad vandaag geoordeeld. Cassatieadvocaat Marieke van der Keur voerde verweer namens FNV.

HR 26 april 2024, ECLI:NL:HR:2024:673

De zaak

TUI onderhandelde met haar ondernemingsraad (hierna: OR) over de primaire arbeidsvoorwaarden voor haar cabinepersoneel. TUI had hiervoor de wettelijke bevoegdheden van de OR uitgebreid met een instemmingsrecht voor de primaire arbeidsvoorwaarden.

Vakbond FNV heeft zich bij TUI gemeld met het verzoek om met haar in onderhandeling te treden over de primaire arbeidsvoorwaarden voor het cabinepersoneel. TUI heeft dat geweigerd, waarna FNV zich tot de rechter heeft gewend en heeft gevorderd dat aan TUI de verplichting wordt opgelegd met FNV cao-onderhandelingen te voeren.

Na een afwijzend vonnis van de kantonrechter heeft het hof de vordering van FNV toegewezen en TUI veroordeeld om FNV als onderhandelingspartner te erkennen. Tegen deze uitspraak heeft TUI cassatieberoep ingesteld bij de Hoge Raad.

Advies AG

De AG adviseerde de Hoge Raad op 22 december 2023 de uitspraak van het hof in stand te laten.

Uitspraak Hoge Raad

De Hoge Raad oordeelt dat als uitgangspunt geldt dat een werkgever niet verplicht is om met een vakbond te onderhandelen over collectieve arbeidsvoorwaarden. Een partij mag in beginsel zelf bepalen of, en zo ja met wie, zij over collectieve arbeidsvoorwaarden wil overleggen.

Toch kan de weigering van een werkgever om met een vakbond in onderhandeling te treden over een cao maatschappelijk onzorgvuldig zijn, en dus onrechtmatig zijn. Of een weigering in een concreet geval onrechtmatig is, moet door de rechter worden beantwoord aan de hand van een afweging van de belangen over en weer, waarbij alle omstandigheden van het geval in aanmerking worden genomen.

Tot die omstandigheden behoren onder meer de representativiteit en deskundigheid van de vakbond, het belang dat onderhandelingen over primaire arbeidsvoorwaarden in het voorliggende geval worden gevoerd door onderhandelaars die onafhankelijk zijn ten opzichte van de werkgever, het draagvlak bij de werknemers voor de bestaande wijze waarop wordt onderhandeld over primaire arbeidsvoorwaarden en de aan die wijze verbonden waarborgen voor werknemers en het gewicht van de bezwaren die de werkgever ten grondslag legt aan de weigering om met de vakbond in onderhandeling te treden.

Het hof heeft in deze zaak geoordeeld dat indien FNV voldoende representatief is, het TUI in beginsel niet vrij staat om te weigeren met FNV te onderhandelen. Het hof heeft daarmee, gezien het bovenstaande, een verkeerd uitgangspunt voorop gesteld, maar dat maakt zijn beslissing niet onjuist. Het hof heeft namelijk bij de beoordeling of de weigering van TUI om met FNV te onderhandelen onrechtmatig is, ook een belangenafweging gemaakt waarbij het alle relevante omstandigheden van het geval heeft betrokken. Die belangenafweging kan de beslissing van het hof zelfstandig dragen.

Bron: Hoge Raad 

Meer weten over cassatie?

Voert u een procedure in hoger beroep en verwacht u dat de zaak  bij de Hoge Raad zal komen? Dan is het slim om nu alvast advies in te winnen bij een cassatie-advocaat over uw kans van slagen als u uw zaak voorlegt aan de Hoge Raad.

Ekelmans Advocaten heeft een hoog aangeschreven cassatiepraktijk. De betrokkenheid van onze advocaten leidt geregeld tot belangwekkende arresten van de Hoge Raad.

Onze advocaten Cassatie en Expert Litigation zijn procesrechtelijke experts, die de grote lijnen inzichtelijk maken en in de finesses scherpte brengen.

We verzenden ook een nieuwsbrief Civiele Procespraktijk naar onze contacten. Interesse? Dan ontvangen we graag uw inschrijving.

Marieke van der Keur is een ervaren cassatieadvocaat. Daarnaast staat zij advocaten bij in beroepsaansprakelijkheidszaken. Ook adviseert zij advocaten als ‘lawyer-to-lawyer’, bijvoorbeeld in complexe of principiële zaken waarin partijen tijdig op een cassatie willen voorsorteren.

Frank Schaaf en Jessica Roos leveren bijdrage aan de herziene uitgave ‘Bouwrecht in kort bestek’

Frank Schaaf en Jessica Roos leveren bijdrage aan de herziene uitgave ‘Bouwrecht in kort bestek’ 525 400 Ekelmans Advocaten
Blog afbeelding (500 x 400 px) (59)
Leestijd: 3 minuten
Lesedauer: 3 Minuten
Reading time: 3 minutes

De geheel herziene druk van het handboek ‘Bouwrecht in kort bestek’ van het Instituut voor Bouwrecht is verschenen. Een onmisbare uitgave voor de privaatrechtelijke bouwrechtjurist. Advocaat Frank Schaaf en advocaat Jessica Roos schreven het hoofdstuk over ‘Verzekeren in de bouw’.

Verzekeren in de bouw

In het hoofdstuk ‘Verzekeren in de bouw’ gaan advocaat Frank Schaaf en advocaat Jessica Roos in op het belang van verzekeren in de bouw. Ook bespreken zij de juridische aspecten van de verzekeringsovereenkomst. Meer specifiek gaan zij in op de – voor de bouw relevante – verzekeringsproducten, zoals de Constructie All Risk (CAR) verzekering, de Bouw Ontwerp Verzekering (BOV) en de Ontwerp Verzekering voor Opdrachtgevers (OVO).

Over het boek ‘Bouwrecht in kort bestek’

Bouwrecht in kort bestek is een goede basis voor studie en praktijk. Het bouwrecht is een veelomvattend rechtsgebied. De grenzen lopen van auteursrecht, aanbestedingsrecht naar mededingingsrecht, tot wettelijk en contractueel geregeld bouwcontractenrecht. Het bouwrecht kan vanuit vele invalshoeken worden benaderd en dat gebeurt in dit boek. Behandeling van onderwerpen als het omgevingsrecht, vergunningen, aanbesteding, aanneming van werk, bouwcontracten, adviseursrecht, verzekeringsrecht en bouwrechtspraak geschiedt door specialisten op het betreffende vakgebied. Veel literatuur en jurisprudentie worden besproken, zodat de lezer over een goed fundament beschikt om kennis over de diverse onderwerpen verder uit te bouwen. Lees meer over het boek ‘Bouwrecht in kort bestek’.

Over Frank Schaaf

Frank Schaaf staat binnenlandse en buitenlandse verzekeraars en hun verzekerden al 30 jaar bij op het gebied van beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheid. Verzekeraars vragen onder meer om Franks betrokkenheid als zaken een raakvlak hebben met de bouw. Omdat Frank een grote belangstelling heeft voor de bouw en weet hoe een bouwproces verloopt, kan hij snel schakelen met de mensen uit het veld.

Bouwgerelateerde zaken komen op het volledige terrein van het verzekerings- en aansprakelijkheidsrecht voor. In het oog springend zijn natuurlijk de typische bouwverzekeringen zoals CAR- en Montage. Daarnaast begeleidt Frank architecten en constructeurs in beroepsaansprakelijkheidszaken. Ook adviseert en procedeert hij over geschillen op het gebied van brand en regres en bedrijfsaansprakelijkheidszaken in de bouw.

Over Jessica Roos

Jessica Roos is als advocaat gespecialiseerd in het verzekerings- en aansprakelijkheidsrecht. Zij is gepromoveerd in het verzekeringsrecht, op het gebied van co-assurantie. Dankzij haar werkervaring in de verzekeringsbranche heeft Jessica goed inzicht in de processen waar haar cliënten mee te maken krijgen.

Jessica adviseert en procedeert op een breed terrein van het verzekerings- en aansprakelijkheidsrecht met een specifieke focus op technische verzekeringen. Haar cliënten zijn voornamelijk nationale en internationale verzekeraars en ondernemingen. Haar interesse gaat uit naar complexe verzekeringsvraagstukken in de (groot)zakelijke markt en heeft grote belangstelling voor bouwgerelateerde zaken.

Meld je nu aan voor de voorjaarsbijeenkomst ‘Bouw & Verzekering in de praktijk’

Op donderdag 30 mei organiseren we de Ekelmans voorjaarsbijeenkomst ‘Bouw & verzekering in de praktijk’. Inclusief rondleiding bij informatiecentrum Binnenhof Renovatie, uitreiking boek ‘Bouwrecht in kort bestek’ en interactieve presentatie, waarbij de bouw- en verzekeringspraktijk samen komen. Natuurlijk is er ook volop gelegenheid om met elkaar van gedachten te wisselen en bij te praten met vakgenoten tijdens de aansluitende borrel.

Auteur

Advocaten opgelet: verzenden ‘beschadigd document’ via Zivver voor risico van advocaat

Advocaten opgelet: verzenden ‘beschadigd document’ via Zivver voor risico van advocaat 525 400 Ekelmans Advocaten
Zivver (500 x 400 px) (57)
Leestijd: 2 minuten
Lesedauer: 2 Minuten
Reading time: 2 minutes

Een advocaat heeft tijdig via Veilig mailen (Zivver) hoger beroep ingesteld. De advocaat stuurde een e-mail aan het hof met twee pdf-bestanden. Eén pdf, het beroepsschrift, kon het hof niet openen. Wiens risico is dat?

HR 12 april 2024, ECLI:NL:HR:2024:570

Wat is er gebeurd?

Een ‘bug’ in het beroepschrift (pdf)

De advocaat diende de dag vóórdat de beroepstermijn verstreek via Zivver een beroepschrift in. Het hof ontving de e-mail, maar kon het bijgevoegde document niet openen. Het bestand zou zijn beschadigd.

Oordeel Hof

Het Hof: hoger beroep in niet-ontvankelijk

Het hof oordeelde dat het zeer onwaarschijnlijk is dat zijn ICT-systeem een document niet meer kan openen dat bij verzending nog onbeschadigd was. Het hof gaf de advocaat géén mogelijkheid tot herstel. Het hoger beroep was niet-ontvankelijk.

Uitspraak Hoge Raad

Cassatie: geen herstel

A-G Wesseling van Gent oordeelde dat het Hof de mogelijkheid tot herstel moest geven. De HR oordeelt dat dat NIET hoeft. Er was géén verstoring in de toegang tot Zivver. Er gold daarom géén hersteltermijn o.g.v. art. 8 Besluit elektronisch procederen (Bep). Volgens de HR is er ook geen apparaatsfout, wanneer de griffie de advocaat die ervoor kiest een processtuk in te dienen via Veilig Mailen, niet erop attendeert dat een bestand niet te openen is.

Dat betekent dat het risico dat een document niet geopend kan worden voor risico van de verzender komt (?!). Wie geen enkel risico wil lopen om dat achteraf te horen, kan telefonisch nagaan bij het gerecht of het processtuk kan worden geopend. En anders zal hij toch ouderwets een koerier moeten sturen.

Meer weten over cassatie?

Voert u een procedure in hoger beroep en verwacht u dat de zaak  bij de Hoge Raad zal komen? Dan is het slim om nu alvast advies in te winnen bij een cassatie-advocaat over uw kans van slagen als u uw zaak voorlegt aan de Hoge Raad.

Ekelmans Advocaten heeft een hoog aangeschreven cassatiepraktijk. De betrokkenheid van onze advocaten leidt geregeld tot belangwekkende arresten van de Hoge Raad.

Onze advocaten Cassatie en Expert Litigation zijn procesrechtelijke experts, die de grote lijnen inzichtelijk maken en in de finesses scherpte brengen.

We verzenden ook een nieuwsbrief Civiele Procespraktijk naar onze contacten. Interesse? Dan ontvangen we graag uw inschrijving.

Auteur

De kwalificatie van de to follow-clausule op de Nederlandse co-assurantiemarkt

De kwalificatie van de to follow-clausule op de Nederlandse co-assurantiemarkt 525 400 Ekelmans Advocaten
Blog eendjes afbeelding (500 x 400 px) (52)
Leestijd: 5 minuten
Lesedauer: 5 Minuten
Reading time: 5 minutes

De Nederlandse verzekeringsmarkt heeft een lange traditie van co-assurantie, waarbij verzekeraars gezamenlijk een risico dekken. Verzekeraars maken hierbij vaak gebruik van een to follow-clausule. Deze clausule bindt volgende verzekeraars aan de beslissingen van de leidende verzekeraar. In de rechtspraak komt de vraag aan de orde op grond van welke maatstaf getoetst moet worden of een volgende verzekeraar gebonden is aan de beslissing van een leidende verzekeraar. Advocaat Jessica Roos behandelt dit vraagstuk aan de hand van een recente uitspraak.

Verzekeraars dekken bij co-assurantie ieder een percentage van hetzelfde risico. Een specifiek aspect van co-assurantie is dat daarbij vaak gebruik wordt gemaakt van een to follow-clausule. Deze clausule bindt volgende verzekeraars – tot op zekere hoogte – aan de beslissingen van de leidende verzekeraar, bijvoorbeeld bij de vraag of er sprake is van dekking onder de verzekering. Indien dat het geval is, keren alle verzekeraars uit  voor het percentage waarvoor zij dekking bieden voor het risico. Zodoende wordt met een to follow-clausule voorkomen dat verschillende verzekeraars afwijkende dekkingsbeslissingen nemen. Dat zou immers dekkingshiaten tot gevolg hebben voor een verzekerde.  

Maatstaf voor gebondenheid van de volgende verzekeraar aan handelen van de leidende verzekeraar

In de Nederlandse rechtspraak doet zich met enige regelmaat de vraag voor op grond van welke maatstaf getoetst moet worden of een volgende verzekeraar gebonden is aan de beslissing van een leidende verzekeraar. Die vraag komt voort uit onenigheid tussen een leidende verzekeraar en een of meerdere volgende verzekeraars, waarbij laatstgenoemde meent niet gebonden te zijn aan de beslissingen van de leider.

In de Nederlandse rechtspraak en literatuur werd die gebondenheid eerder wel getoetst aan de norm van de ‘redelijk handelend verzekeraar’, maar tegenwoordig wordt ook wel getoetst of die gebondenheid naar ‘naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar’ is, hetgeen een zwaardere maatstaf is.

In een recente uitspraak van de rechtbank Amsterdam wordt duidelijk onderscheid gemaakt tussen beide normen en oordeelt de rechtbank dat het criterium van een redelijk handelend verzekeraar niet bruikbaar is (het betrof in deze zaak een gestelde beoordelingsfout in de claimbehandeling).

Wat was er gebeurd?

Een verzekerde had een goederentransportverzekering waaronder in 2017 een aantal grote schades vielen. Deze schades waren door de leidende verzekeraar geaccordeerd. Zodoende had de beursmakelaar aan verzekerde een schadevergoeding betaald ter grootte van het deel van een van de volgende verzekeraars. Die laatste was, op grond van de to follow-clausule, gehouden om uit te keren omdat de leidende verzekeraar had besloten dekking te verlenen. De volgende verzekeraar weigerde dat bedrag aan de makelaar te vergoeden. Hij stelde daartoe dat hij niet gebonden was aan de dekkingsbeslissing van de leidende verzekeraar. De volgende verzekeraar onderbouwde zijn standpunt door te wijzen op het aantal ongebruikelijk grote schades die verzekerde in 2017 had geleden.

De verzekerde, de makelaar, de leidende verzekeraar en de surveyor zouden onaanvaardbaar inadequaat hebben gereageerd op deze schades, aldus de volgende verzekeraar. Zo zou er onvoldoende onderzoek naar de schades zijn geweest en had de leidende verzekeraar niet, althans niet zonder meer dekking mogen verlenen. De volgende verzekeraar stelde hierdoor schade te hebben geleden omdat hij op basis van een to follow clausule verplicht was de leidende verzekeraar te volgen in zijn beslissing om uit te keren.

Oordeel rechtbank: de maatstaf ‘redelijk handelend verzekeraar’ niet van toepassing

De rechtbank oordeelde dat de maatstaf ‘redelijk handelend verzekeraar’ niet van toepassing is. Getoetst diende te worden of het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar was om de volgende verzekeraar gebonden te achten aan de uitkeringsbeslissing van de leidende verzekeraar. De rechtbank koos dus voor een strengere maatstaf dan eerder in de jurisprudentie was gehanteerd. De reden hiervoor is dat toetsing aan de norm ‘redelijk handelend verzekeraar’ de efficiëntie-voordelen van de to follow-clausule teniet zou doen. Een volgende verzekeraar zou zich dan immers aan het dopen van een uitkering mogen onttrekken als een leider bij de claimbehandeling een (beoordelings)fout maakt en daardoor ten onrechte tot uitkering overgaat. De rechtbank overwoog daartoe als volgt:

“Partijen zijn het er over eens dat de volgende verzekeraar de leidende verzekeraar niet hoeft te volgen als dit naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is.

In de literatuur is ook wel betoogd dat de volgende verzekeraar niet gebonden zou zijn aan de beslissing van de leidende verzekeraar als geen redelijk handelend verzekeraar tot uitkering zou zijn overgegaan. Het verschil tussen beide criteria komt aan het licht als de leidende verzekeraar bij de claimbehandeling een (grote) beoordelingsfout maakt en daardoor ten onrechte tot uitkering overgaat. Dat is dan in de eerste plaats in haar eigen nadeel, maar door de to follow clausule ook in het nadeel van de volgende verzekeraar(s). Als de volgende verzekeraar zich dan aan uitkering kan onttrekken als hij wijst op de gemaakte fout en dus met de stelling dat geen redelijk handelend verzekeraar tot uitkering zou zijn overgegaan, zouden de voordelen van de to follow clausule geheel verdwijnen. Voor de verzekerde zou dit betekenen dat hij in die situatie met alle verzekeraars te maken krijgt, die elk hun eigen beslissing kunnen nemen. Voor de verzekeraars zelf betekent het ook dat het efficiency-voordeel van de to follow clausule verdwijnt, omdat elke volgende verzekeraar de beslissing van de leidende verzekeraar op juistheid kan (en dus eigenlijk ook wel moet) beoordelen. Het criterium ‘redelijk handelend verzekeraar’ is daarom niet bruikbaar, de rechtbank zal met partijen ervan uitgaan dat de volgende verzekeraar de leidende verzekeraar slechts dan niet hoeft te volgen als dit naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is.”
Rechtbank Amsterdam 4 mei 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:3090, r.o. 5.10

Zoals gezegd is de norm ‘naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar’ een hogere toetsingsmaatstaf dan de norm van de ‘redelijk handelend verzekeraar’. Op basis van deze uitspraak lijkt een leidende verzekeraar dan ook meer vrijheid toe te komen bij de beoordeling van een claim, dan wanneer getoetst wordt aan de ‘redelijk handelend verzekeraar’. Het enkele feit dat een leidende verzekeraar een beoordelingsfout ten aanzien van de dekking maakt, acht de rechtbank onvoldoende om te oordelen dat het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is om de volgende verzekeraar tot uitkering verplicht te achten. Dat deze norm een hoge drempel biedt, volgt ook uit de voorbeelden die de rechtbank geeft.

Voorbeeld norm ‘naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar’

Een voorbeeld van een situatie waarin het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is om een volgende verzekeraar gebonden te achten aan een beslissing van de leidende verzekeraar, is volgens de rechtbank:

  • Indien de verzekerde en leidende verzekeraar op frauduleuze wijze zouden samenspannen, met als doel de overige verzekeraars tot een uitkering te bewegen;
  • of indien de beslissing van de leidende verzekeraar is genomen door omkoping van een medewerker van die verzekeraar.

Meer weten over verzekerings- en aansprakelijkheidsrecht?

U acteert in een snel veranderende wereld. Onze verzekeringsspecialisten kennen de details van uw markt. Uw werkterrein laat zich niet in één activiteit of in één juridisch deelgebied vangen. Daarom staan advocaten met verschillende aandachtsgebieden klaar om u te adviseren.

Ons team Verzekering & Aansprakelijkheid behartigt de belangen van grote en gespecialiseerde verzekeraars en hun verzekerden. Wij houden ons bezig met aansprakelijkheidsrecht en verzekeringsrecht in de breedste zin van het woord en werken voor zorgverzekeraars, schadeverzekeraars en levensverzekeraars.

Auteur

Jessica Roos is als advocaat gespecialiseerd in het verzekerings- en aansprakelijkheidsrecht. Zij is gepromoveerd in het verzekeringsrecht, op het gebied van coassurantie. Dankzij haar werkervaring in de verzekeringsbranche heeft Jessica goed inzicht in de processen waar haar cliënten mee te maken krijgen.

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. Als je doorgaat met het gebruiken van de website, gaan we ervan uit dat je ermee instemt.